Maiatzak 1: Justizia sozialaren alde, Euskal Herrian posible da!

Maiatzaren 1 honetan, langileen nazioarteko egunean, EHBaik berresten du beharrezkoa dela langileen eskubideak, babes soziala eta zerbitzu publikoak zaindu eta indartzea. Are gehiago, azken hauek gero eta mehatxatuago diren honetan.

Nazioarteko testuingurua elkar elikatu eta larriagotzen diren krisi metaketa batek markatzen du: krisi politiko eta sozial handiak, larrialdi klimatikoa, gerlak, genozidioak, erregimen autoritarioen zein eskuin muturraren emendatzea eta eskubide sozialen aurkako etengabeko erasoak. Nonahi, jendartearen gero eta masa zabalago bat da gutxiengo pribilegiatu baten zerbitzura dauden politikak pairatzen ari dena.

Ipar Euskal Herrian zein beste lekuetan, hautu horiek ondorio larriak izan dituzte jada. Duela zenbait urtetik hona, herritarrak austeritatea, lanaren prekarizazioa, elkartasunen ahultzea eta zerbitzu publikoen desegitea jasan beharrean dira.

Egoera kudeatzeko, botere gehiago Ipar Euskal Herriarentzat

Testuinguru honetan, EHBaik azpimarratzen du beharrezkoa dela tokiko demokrazia indartzea eta Euskal Herrian zinezko eraldaketa soziala abian jartzea, lurralde-proiektu anbiziotsu bat eraikitzeko eta justizia soziala lortzeko.

Alta, egun Ipar Euskal Herriak ez du aski konpetentziarik kalitatezko zerbitzu publikoak zein babes sozialerako politikak plantan ezartzeko edota negoziazio kolektiborako koadro propio bat eraikitzeko. Erabaki nagusiak Ipar Euskal Herritik kanpo hartzen dira, Pauen, Parisen edota Bruselan.

Beraz, arrazoi anitz bada arlo sozial, laboral eta ekonomikoan Ipar Euskal Herriak botere gehiago izateko eta estatus politikoaren aldaketa sustatzeko. Maiatzaren 1 honetan, EHBaik negoziazio kolektiboak lurraldean egin daitezen aldarrikatzen du, langile guzientzat —publikoko zein pribatukoentzat— egiazko aitzinamendu sozial eta demokratikoak izan daitezen. Horregatik, bilakaera instituzionalaren eztabaidan lurraldeko eragile sozial, ekonomiko eta sindikatuen parte hartzea baitezpadakoa da.

Aberastasuna banatu eta zerbitzu publikoak azkartu

Lurraldeak, inposatzen zaizkion austeritate politikak baztertu behar ditu, zerbitzu publikoak desegiten eta lanpostuak suntsitzen dituztelako. Hautu politiko horiek gure lurraldea ahuldu eta desberdintasunak emendatzen dituzte. Guk, aldiz, zerbitzu publiko azkar baten alde egiten dugu, eraldaketa sozial sakon baten zutabea delako, jendarte justuago eta berdinzaleago bat eraikitzeko, eta ekonomia guzion zerbitzura jartzeko.

EHBaik, justizia soziala erabaki politikoen erdigunean jartzeko unea dela adierazten du. Aberastasunaren banaketa birplanteatu behar da, produktibitatearen irabaziek langileei mesede egiteko eta ez gutxiengo batek bereganatzeko: gutxieneko soldata 1.600 euro garbira igotzea; emazteen eta gizonen arteko lan sari berdintasuna bermatzea eta diru-sartzeen arteko aldeak murriztea; lan-denboraren murrizketa: ongizate handiagoa, estres apalagoa, bizi-oreka hobea eta enplegua eta etxeko lanen banaketa bidezkoagoa lortzeko; erretreta-sistema duin bat bermatzea, biztanleriaren zati handi baten bizi-kalitatea baldintzatzen baitu. EHBaik Emmanuel Macronek 2023an indarrez ezarri zuen erreforma horren indargabetzearen alde borrokan jarraituko du, erretreta 60 urtetan ezartzeko.

Bidegurutze historiko batean gaude, non gure hautuak erabakigarriak izanen diren. Aberastasunaren banaketa bidezkoago baten alde borrokatzen ez badugu, pobreziak eta prekaritateak hedatzen jarraituko dute. Ekoizpen eta kontsumo neurrigabean oinarrituriko eredu ekonomiko suntsitzailearekin hausten ez badugu, gure jendartearen hondoratze ekonomiko eta ekologikoa ezagutuko dugu. Demokrazia ahultzen uzten badugu, autoritarismoa nagusituko da.

Arrisku horien aitzinean, ekitea, indarrak biltzea eta mobilizatzea ezinbestekoa da. Gure etorkizuna gure esku hartzeko eta alternatiba zehatzak eraikitzeko ardura kolektiboa dugulako.

Euskal Herrian bai, posible da!

Antiinperialismotik, herrien burujabetza eta euskal nazioaren eraikuntza

Aberri Eguna 2026: EHBai eta EH Bilduren adierazpen bateratua

Munduak bizi duen testuingurua gero eta konplexuagoa eta arriskutsuagoa da. Botere handiek gerra, presioa eta baliabideen kontrola erabiltzen dituzte beren nagusitasuna bermatzeko, eta horrek herrien zein pertsonen askatasuna eta segurtasuna arriskuan jartzen ditu.

Autoritarismoa ez da urruneko mehatxu bat: gure inguruan hazten ari den errealitatea da. Eta ondorio gisa militarizazioa dakar. Baina argi esan nahi dugu: militarizazioak ez du bidezko konponbiderik erdietsiko. Gerrak ez du irtenbiderik; sufrimendua baino ez du sortzen. Oraingoan ere, Ekialde Hurbila sutan jarri dute, eskalada arduragabe batek hondamendia zabaltzen duen bitartean.

Horregatik, gure mezua argia eta irmoa da: gerrarik ez.

Gure ikuspegia antiinperialismotik eta herrien eskubideen defentsatik abiatzen da. Nazioen burujabetzari bai erraten diogu. Herrien autodeterminazioari bai erraten diogu. Elkarrizketa, negoziazioa eta akordioa dira gatazkak konpontzeko bideak.

Bitartean, krisi hauek ondorio larriak dakartzate: kalte ekologikoak handiak izango dira, eta ondorio ekonomikoak jadanik ari gara pairatzen. Prezioek gora egiten dute, bizi-kostua handitzen da, eta berriro ere langileen eta herri sektoreen bizkar gainera dator zama. Hori ezin dugu onartu. Pertsonen ongizatea lehenetsi behar da. Herritarrak babestu behar dira, merkatuen interesen eta espekulatzaileen gainetik.

Horrela ulertzen dugu guk Euskal Herriaren eraikuntza. Euskal nazioa langileentzat eta herri sektoreentzat aterpe demokratiko gisa garatu nahi dugu: euskal nortasunaren bizileku, eskubide ororen babesleku eta herritarren beharrizanen asebide. Hori da gure aberria.

Euskaraz biziko den Euskal Herria eraiki nahi dugu. Egunotan berriro sentitu dugu gure hizkuntzaren aldeko herri taupada sendoa, baina, aldi berean, euskara mehatxupean dagoela dakusagu egunero. Larrialdi linguistikotik indarraldira igaro behar dugu.

Mundutik datozkigun eta bertan sortzen zaizkigun erronkei erantzun beharrean gaude, eta horretarako lanabes eta baliabide politikoak behar ditugu. Euskal Herriaren oraina eta geroa erabakitzeko gaitasuna eta gure herriaren hitza errespetarazteko bermeak behar ditugu. Horregatik, beste jauzi bat egin behar dugu burujabetzaren bidean.

Frantziako zein Espainiako estatuetan lurralde ereduaren eztabaida zabalik dago, eta Euskal Herriko hiru eremu administratiboetan (Euskal Autonomia Erkidegoa, Nafarroa Garaia eta Ipar Euskal Herria) estatus politikoak berritzeko beharra gero eta agerikoagoa da. Egitura politiko-instituzionala berrosatzeko ariketa egitea lehentasun bat da, lehenik eta behin bertako eragile eta indarren artean akordio sendoak eginez.

Hori da Aberri Egun honetan zabaldu nahi dugun mezuetako bat: herri gisa jokatu eta adostasun zabalak eta gehiengo politiko eta sozialak osatu behar ditugu, bai aurrean ditugun arriskuei –eskuin muturreko oldarraldiari, besteak beste– erantzuteko, bai urteotan egindako herri lanaren uzta jasotzeko.

Ezkerreko abertzale, subiranista eta independentistok eskuak zabalik ditugu elkarrekin etorkizuna irabazteko. Zentzu horretan, aipamen bat egin nahi diegu Ipar Euskal Herrian iragan berri diren herri hauteskundeei. Izan ere, etapa berri bat irekiko da orain, bai herrietan bai Euskal Hirigune Elkargoan. Ezkerreko abertzaletasunak jaso duen sustengua eta egindako aitzinamendua oso garrantzitsua izan da eta, hain zuzen, indar berritu hori Euskal Herriak dituen erronken alde jartzeko lanabes izanen da.

Bada, beraz, arrazoirik euskaldunon aberriaren alde egiteko, eta horregatik dei egiten diegu euskal herritarrei Aberri Egun honetako ekitaldietan parte hartzera. Euskal Herria Baterak joan den larunbatean Lizarran antolatutako ekitaldi bateratua izan da lehen hitzordua. Eta apirilaren 5ean, Aberri Egunean bertan, Baionan eta Iruñean elkartuko gara, nazio bat garela eta gure etorkizuna libre eta demokratikoki erabaki nahi dugula aldarrikatzeko.

Iran: EHBaik erasoak gelditzeko eta nazioarteko zuzenbidea errespetatzeko deia egiten du

EHBaik irmoki gaitzesten ditu otsailaren 28an Ameriketako Estatu Batuek eta Israelek Iranen aurka egindako eraso eta bonbardaketak, baita ondotik etorri den eskalada militarra ere.

Duela hilabete batzuk Ameriketako Estatu Batuek Venezuelaren aurka egindako eraso inperialistaren ondotik, eta palestinar herriaren aurkako genozidioak jarraitzen duen honetan, eraso hauek ere nazioarteko zuzenbidea urratzen dute eta nazioarteko testuinguruaren ezegonkortasun sakona agerian uzten dute.

Beste behin, agerikoa da Estatu Batuen eta Israelen xedea ez dela bakea lortzea edo Irango herriaren askatasuna bermatzea, beren interes estrategiko eta geopolitikoak babestea baizik.

EHBaik herri guzien burujabetza defendatzen du eta oroitarazten du Irango herria dela bere etorkizuna erabakitzeko zilegitasuna duen bakarra. Eraso militarrak berehala eteteko, elkarrizketaren bideari ekiteko eta nazioarteko zuzenbidea errespetatzeko galdegiten dugu. Nazioarteko komunitate osoak norabide horretan erreakzionatu behar du.

EHBaik bere kezka sakona adierazten du jada gogor kolpatua izan den Irango herriaren egoeraren aitzinean, baita eskualde osoarenean ere, eta bortizkeria zurrunbilo honek kaltetutako herritarrei elkartasuna helarazten die. Berriz ere berresten dugu bakearen aldeko gure engaiamendua, baita herrien autodeterminazio eta burujabetzaren aldekoa ere.