Gero eta gehiago – Construisons demain

Prentsaurreko honen bidez, EHBaik bere II. Kongresua aurkezten du gaur jendaurrera. Eztabaida prozesua 2026ko urrian hasiko da eta 2027ko urtarrilaren 30ean bururatuko da Baionako Elkarteen Etxean. 

2022an lehen Kongresua egin zenetik hona, panorama politikoak bilakaera garrantzitsua ezagutu du. Mundu mailako egoeran ezegonkortasuna nabarmen handitu da, bereziki Ameriketako Estatu Batuen gainbehera eta potentzia handien arteko lehian gaudelako. Inperialismoa, gerlak, genozidioak eta eskuin muturraren emendatze egoeran, agenda erreakzionarioa inposatu eta nazioarteko zuzenbidea bera hankaz gora ezarri dute.

Zerbitzu publikoen eta ongizate sistemen deuseztapena, prezioen eta prekarietatearen emendatzea eta giza eskubideak zein demokrazia bera auzitan ezarriak dira. Baliabideen arpilatze eta kontsumoak krisi klimatikoa larriagotzen dute. Haatik, trantsizio ekologikoaren aldeko agenda ahultzeko edo baztertzeko joera indartzen ari da.

Frantziako Estatuak krisi politiko, sozial eta instituzional sakona bizi du: V. Errepublikaren eredu zentralistaren agorpena gero eta ageriagoa da eta azken asteetan Korsikaren autonomiaren eztabaidarekin ikusi dugunez, deszentralizazioaren eta herrien autonomia handiagoaren aldeko eztabaidak indartzen ari dira. Aldiz, politika neoliberalek eta autoritarismoaren gorakadak herritarren bizi baldintzak okertu eta ezinegon soziala handitu dute, instituzioekiko mesfidantza eta eskuin muturraren indartzea elikatuz.

Euskal Herriak ere tendentzia globalen eragina jasaten duen arren, mobilizatzeko eta erronkei erantzun kolektiboak emateko gaitasuna erakusten jarraitzen du. Ezkerreko abertzaleen lau urteko aitzinamenduek eta estatus politikoaren inguruko eztabaidaren zabaltzeak dinamika berri bat sortu dute. Ipar Euskal Herrian, instituzionalizazio prozesua aitzinatzen ari da baina garaiko erronkei aurre egiteko botere gehiago behar da eta estatus politikoaren inguruko eztabaidaren berpizteak aukera berriak ireki behar ditu.

Indar harreman aldaketa bat gertatzen ari da gure lurraldean, non ezkerreko abertzaleen eragina eta ideien hedapena azkartu den. Honek, Estatuko zenbait egituren Euskal Herriarekiko oldarkortasuna eta abertzaletasunaren kontrako jarrera agerrarazi du azken denboran.

Gero eta gehiago, lurralde proiektuaren alde mobilizatu

Ondorioz, ondoko urteetan testuinguru global, sozial eta politiko konplexu baten aitzinean izanen garela aurreikusten dugu. Are gehiago, bai Frantziako Estatuan bai Espainiakoan, heldu den urtetik goiti eskuin muturra boterera iristeko arriskua oso presente izan behar dugu.

Oldarraldi eta oztopo guzien gainetik, gero eta gehiago, Euskal Herriaren izaera eta ahots propioa indartuz, herri proiektu demokratiko baten alde ahalik eta indar gehien metatu eta mobilizatzeko deia luzatzen dugu.

Perspektiba horrekin heldu da EHBairen II. Kongresua. Azken lau urteetan, ezkertiar eta abertzaleen aitzinamendua biziki garrantzitsua izan da. Ibilbide honetan, bi mugarri azpimarratu nahi ditugu: 2024ko frantses hauteskunde legegileen ondotik, Peio Dufaurekin lehen aldiz EHBaiko diputatu abertzale bat dugu Parisen; bestetik, 2026ko herriko bozetan abertzaleek sustatu eta parte hartzen duten zerrenden emaitzen segidan, Alain Iriart EHBaiko kidea hautatua izan zen Euskal Hirigune Elkargoko lehendakari gisa.

Bi urrats historiko hauek ezkerreko mugimendu abertzaleak eta herri sektore ezberdinek egindako lanaren emaitza dira. Finean, gure lurraldearentzat eta herritarrentzat hurbileko proiektu baten eskaintza dago arrakasta elektoral hauen gibelean. Eta baita, herritarrekin eta jendarteko eragile ezberdinekin batera egindako lan partekatua ere.

Horrek izaten segituko du EHBairen iparrorratzak: herriko ahalik eta sektore gehienekin, herria eraiki, mobilizatzea eta proposamenak egitea Ipar Euskal Herriak burujabetza gehiago ukan dezan eta justizia sozialean oinarritzen den jendarte baterantz gehiago aitzinatu gaitezen.

II. Kongresua: komunitatea zabaldu eta arraberritu

Hori dela eta hautatu dugu II. Kongresu honen lema: “Gero eta gehiago, construisons demain”.

Lema honek ideia nagusi bat biltzen du: garai hauetako erronkei gaurdanik erantzun egokiak emanez eraikiko da etorkizuna. Horretarako, lurralde honentzat proiektu sendo bat behar da. Proiektu hori Ipar Euskal Herriko jendartean sustraitua den gaitasun ikaragarriari esker eraikiko den heinean, gero eta gehiago izan behar gara bide horretara antolatuko garen herritarrak.

Bere ibilbidean egin duen bezalaxe, mugimendu abertzalea berritze iraunkor batean da eta EHBairen Kongresua aukera paregabea izanen da komunitate aberats hori aktibatzeko, zabaltzeko eta proiektua arraberritzeko. Hala, EHBairen ateak irekiak dira ezkerreko proiektu abertzale, ekologista eta feministarekin identifikatzen eta interesatzen diren herritar guzientzat.

Ondorioz, Kongresu prozesua EHBaiko kideei ez ezik, egun kide ez diren herritarrei eta jendarteko sektoreei irekia izanen da. Eztabaidetan parte hartzeko, udazkenean tokian tokiko biltzar irekiak antolatuko dira eskualde guzietan eta Kongresuan kidetzeko aukera izanen da 2027ko urtarrilaren 30ean Baionan izan nahi dutenentzat.

Kongresu honetan emazteen eta gazteen parte hartzeari eta ekarpenari garrantzia berezia eskainiko diogu. Bi topaketa eginen ditugu urte bukaeran, bata, gure plan feministaren baitan, bizi sozial zein politikoan emazteen parte hartzea emendatzeko; eta bestea, gazteriari EHBairen baitan eta mugimendu abertzalean parte hartzeko espazio propio bat eskaintzeko.

Politika egiteko molde zaharren garaiak bukatu dira. Politikaz eta gure herriaren etorkizunaz komunitatean eztabaidatzeko, erabakitzeko eta antolatzeko momentua da. Horretarako plaza izanen da EHBairen II. Kongresua.